NICO-expeditie Netherlands Initiative Changing Oceans
9

Galway - Rockall/Whittard

30 april - 22 mei

Van 30 april tot en met 22 mei 2018 voer de Pelagia van Galway naar de Whittard Canyons, een systeem van onderwaterkloven in de Golf van Biskaje en de koudwaterkoralen op de Rockallbank ten westen van Ierland. Aan boord waren onderzoekers van het Westerdijk Instituut, de Deense Aarhus Universiteit en het NIOZ Koninklijk Nederlands Instituut voor Onderzoek der Zee.

Etappe 9A: Rockallbank

Het eerste deel van etappe 9 begon langs de westkust van Ierland met een onderzoek naar de Rockallbank, een ondiepe bank in de noordoostelijke Atlantische Oceaan. Op de bankhellingen bevinden zich op een waterdiepte van 600 tot 900 meter heuvels tot 300 meter hoog, net zo hoog als de Eiffeltoren. Deze heuvels zijn gevormd door langzaam groeiende koralen en zijn nu een van de grootste banken ter wereld. Ze herbergen veel soorten, waaronder sponzen en vissen.

Onderzoeksthema’s
Hoe is het mogelijk dat er in zulke koude en donkere oceanen koralen leven? Waar halen de organismen hun energie vandaan? Dit zijn de belangrijkste onderzoeksvragen van het ATLAS-project. De onderzoekers aan boord tijdens etappe 9A wilden onderzoeken hoe deze koudwaterkoraalriffen overleven in deze vijandige omgeving. Hoofdonderzoeker Dick van Oevelen: “We zijn niet alleen geïnteresseerd in de koralen in de huidige oceaan, maar we willen ook weten of ze kunnen overleven als het klimaat nog meer verandert.”

Computersimulaties van de waterdynamiek in het gebied suggereren dat het getij een belangrijke rol speelt in het vervoer van energierijke voedseldeeltjes naar de koralen. De onderzoekers formuleerden twee hypothesen over de voedseltoevoer naar koudwaterkoralen: [1] productie op de ondiepe Rockallbank en vervoer naar de koralen via de zeebodem, en [2] episodisch verticaal transport van algen vanaf de bodem van de oceaan. In 2017 zette een team van NIOZ wetenschappers verankeringen in, een lijn met instrumenten die aan de bodem worden verankerd met een gewicht van 600 kg, om de stromingen en voedseldeeltjes een heel jaar lang te meten.

Eerste resultaten en bevindingen
De verankeringen werden tijdens etappe 9 van de NICO-expeditie binnengehaald. Van Oevelen: “We waren erg blij met de ontdekking dat de instrumenten werkten en heel veel data hadden verzameld. We zijn nu bezig met het verwerken en analyseren van de data, een enorme klus. Maar de eerste resultaten tonen al aan dat enkele dynamieken duidelijke verschillen vertonen tussen het bankstation en de Oreoheuvel, en we hebben bewijs gevonden voor verticale waterbewegingen boven de koraalheuvels. Deze uitkomsten kunnen erop wijzen dat het verticaal transport van organisch materiaal mogelijk voedsel aan de koralen levert. We werken nu aan de integratie van onze data in voorspellende modellen en zullen proberen om de gevoeligheid van de systemen van koudwaterkoraal voor klimaatverandering hierbij te betrekken. Met deze enorme vondst aan data zullen we het nog wel een paar jaartjes heel erg druk hebben!”


Etappe 9B: Whittard Canyon

Tijdens etappe 9B werd de Whittard Canyon ten westen van Ierland onderzocht. De nadruk lag op onderzoek naar processen van deeltjestransport. 

Furu Mienes van NIOZ: “De Whittard Canyon vormt een belangrijke link tussen ondiepe, productieve continentale hellingen en de voedselarme diepzee. Via onderwaterkloven zoals de Whittard Canyon wordt organisch materiaal ingevangen en naar de diepzee getransporteerd, waar het voor langere tijd kan worden opgeslagen. We willen weten of de canyon een snelweg is of een opslagplaats voor organisch materiaal, dat een belangrijke voedselbron voor diepzeesoorten vormt. Daarom willen we ook onderzoeken of het bodemleven in de canyon profijt heeft van deze hoge voedselconcentraties.”

Onderzoeksthema’s
“Onderzoeksvragen: zijn die diepe kloven daadwerkelijk verrijkt met koolstof, en waar komt de koolstof uiteindelijk terecht? Door welke processen wordt het materiaal daar gebracht, en heeft de fauna er baat bij? Ten slotte: waar wordt het materiaal uiteindelijk afgezet? Komt het in de diepzee terecht, of blijft het in de ondiepe wateren, waar het opnieuw in de koolstofkringloop wordt gebruikt?”

“Aan boord was ook Ad Wiebenga van het Westendijk Instituut, die naar schimmels in de diepzee keek. Hij nam monsters van de sedimentwolken die in het water zweven om te kijken of daarin ook schimmels zitten. Het vermoeden bestaat dat er symbiotische relaties zijn tussen schimmels en bacteriën op die zwevende sedimentdeeltjes. Bewijs hiervoor ontbreekt tot dusver nog.”

Eerste resultaten en bevindingen 
“Tijdens de cruise lag de nadruk op de processen die het deeltjestransport beïnvloeden. Deeltjes moeten op de een of andere manier naar de diepzee worden gebracht, gerelateerd aan continue processen zoals inwendige golven of episodische processen, zoals stormen of visserij. De topografie van de canyons speelt daarbij een belangrijke rol, omdat deze de stroming van het water beïnvloedt. De vraag is welke factoren precies voor het transport van de deeltjes verantwoordelijk zijn.”

“Bijvangst: door te kijken naar het optreden van deeltjestransport konden we toevallig ook het effect van de orkaan Ophelia waarnemen toen die vorig jaar de kust van Ierland bereikte. Wat blijkt? Door de orkaan en het loswoelen van materiaal is er toen in één keer heel veel materiaal door de canyon gegaan. Tijdens het onderzoeksjaar werden meerdere vergelijkbare episodes gezien en we kunnen daarom vaststellen dat het canyonsysteem heel actief is.”

“We hebben ook gekeken naar de bestemming van het materiaal. We ontdekten dat er op 2000 meter in de canyon een ‘opslagplaats’ is waar alles wordt afgezet. We hebben een videocamera gebruikt om de fauna die daar zit te observeren. We willen ontdekken hoe de onderlinge samenhang tussen de factoren voedsel, stroming en temperatuur de verspreiding van levende organismen beïnvloedt. Onze eerste conclusie is dat de canyon meer voedsel en leven bevat dan de naastgelegen hellingen. Helaas zien we er niet alleen meer voedsel en leven, maar ook meer vervuiling, vooral plastics.”

 Wordt vervolgd…
 

Gerelateerde nieuws- en blogberichten

VIDEO | Koudwaterkoraal

In de buurt van Ierland heeft koudwaterkoraal in de loop van honderdduizenden jaren bergen gevormd. Deze zogenoemde Rockall bank is honderden meters hoog. PhD-kandidaat Anna van der Kaaden [...]

2 oktober 2018
NRC | Tien dagen op volle zee met onderzoeksschip Pelagia

Tientallen wetenschappers hebben de afgelopen maanden zee-onderzoek gedaan tijdens een van de grootste Nederlandse expedities ooit. Redacteur Gemma Venhuizen voer tien dagen mee met de [...]

8 juni 2018
Podcast NRC Onbehaarde apen: Wat je tegenkomt op expeditie in de diepzee

Deze week monsterden we aan op onderzoeksschip RV Pelagia, dat uitvoer om het meest mysterieuze stukje van onze aardbol te verkennen: de diepzee. Want opvallend genoeg weten we meer van de [...]

24 mei 2018
Het einde van deze expeditie is nog maar het begin van het onderzoek

Op het allerlaatste moment komen dan toch de metingen waar iedereen aan boord van onderzoeksschip de Pelagia op zat te wachten. Het einde van de expeditie is in zicht, de instrumenten die [...]

22 mei 2018
Schimmels die algen afbreken

Er wordt al heel lang onderzoek gedaan naar algen, bacterien en andere fauna in onze oceanen, maar van schimmels weten we nog heel weinig. Ad Wiebenga van het Westerdijk Fungal Biodiversity [...]

19 mei 2018
Als een geoliede machine

De metingen vanaf het onderzoeksschip de Pelagia gaan gesmeerd. De wetenschappers hebben hun ritme aan boord gevonden: meten, slapen, eten. En zelfs de zee houdt zich rustig. Nu is het [...]

18 mei 2018
Stoere meisjesdromen komen uit: Onderzoek doen op zee

NICO-studenten Karlijn Doorenspleet (WUR), Floor van Schalkwijk (Fontys Hogeschool) en Johanna Gijsbers (UvA) vertellen over hun verwachtingen en belevenissen van hun NICO-expeditie tijdens [...]

17 mei 2018
Canyons, de afvoerputjes van de oceaan

Eergisteren zijn we vertrokken vanuit Galway met een flinke bries en hoge golven. Inmiddels kijken we uit over een steeds rustiger wordende zee en varen we met flinke snelheid naar het [...]

13 mei 2018
Massamigratie in de oceaan

Na dagen varen met onderzoeksschip de Pelagia, eindelijk de eerste tekenen van leven. NEMO Kennislink-redacteur Edda Heinsman is getuige en doet verslag.

9 mei 2018
How do organisms living at the bottom get their food?

The expectations when hauling in a zooplankton net are always high, with thoughts running through the head of what small creatures might hide in the deep. Will it be large, elongated, [...]

9 mei 2018
Omroep Zeeland | Zeeuwse wetenschappers op expeditie om oceanen te redden

Zeeuwse wetenschappers, werkzaam bij het NIOZ in Yerseke, treden in de voetsporen van de bekende ontdekkingsreizigers Charles Darwin, Abel Tasman en Willem Barentsz. Ze varen met een schip [...]

8 mei 2018
Op de eerste rij in Gods theater

Na twee dagen zo min mogelijk bewogen te hebben, vanwege zeeziekte, durf ik het aan om het schip te verkennen. In de stuurhut is het uitzicht op de woeste zee adembenemend. Maar de [...]

7 mei 2018
The Rockall Bank: what is it and why do we go there?

About a hundred million years ago, a piece of land was torn off of the west coast of Ireland and ended up in the North-East Atlantic Ocean. We now call this ‘Rockall Bank’ and it lies a few [...]

5 mei 2018
When fiction meets facts

The natural world around us is immensely complex. And it has always been. Ever since we can think about our world, it has been too complex for us to understand. Even so, we have struggeled [...]

5 mei 2018
Wetenschappelijk onderzoek met pantysokjes

Het is 3 uur 's nachts, Universiteit Utrecht studentes Evi Wubben en Britt van Haastregt staan op het dek van een onderzoeksschip, midden in de Noord-Atlantische oceaan. Britt houdt een [...]

4 mei 2018
Zeeziek op een onderzoeksschip

Zeven lege plekken aan de lunchtafel. Ik heb het van horen zeggen, want zelf was ik een van de mensen die er niet bij was, ik vermaak me met een cracker aan dek. Zo lang mogelijk tuur ik [...]

4 mei 2018
Net als Kapitein Ortega

‘29 april 2018’ schrijf ik in in mijn notitieblok. En meteen voel ik me als kapitein Ortega. Je weet wel, die van de Snorkels. Kapitein Ortega stuit diep in de zee op een ‘wondere wereld vol [...]

30 april 2018
Het monsterleven van een NICO-masterstudent

De NICO-expeditie is een geweldige reis over verschillende internationale wateren die 186 onderzoeksdagen duurt. Elke paar weken komt er een nieuw onderzoeksteam aan boord en worden er [...]

30 april 2018

Meer legs