NICO-expeditie Netherlands Initiative Changing Oceans
11

Texel -Horta

3 - 17 juli

Van 3 tot en met 17 juli 2018 voer de Pelagia van Texel naar Horta. Aan boord waren onderzoekers van MARIN, de Universiteit Leiden en NIOZ Koninklijk Instituut voor Onderzoek der Zee. 

Tijdens etappe 11 stond het onderzoek naar onderwatergeluid door schepen centraal.

Jos Koning (MARIN): “Op de reis van Oudeschild (Den Helder) naar Horta (Azoren) hebben we onderzoek gedaan naar het geluid dat schepen produceren. We zijn door het Kanaal gevaren en hebben op de rand van het continentale plat de eerste metingen gedaan. Halverwege de reis naar Horta en vlak voor de Azoren, hebben we de metingen herhaald. Het gaat om geluid dat het schip produceert als het op verschillende vermogens vaart. We wilden vaststellen hoe dat geluid varieert bij verschillende weers- en wateromstandigheden, en we wilden dat vergelijken met het achtergrondgeluid op de betreffende locatie.”

Onderzoeksthema’s
“Er is wel vaker onderzoek gedaan naar het onderwatergeluid dat schepen produceren, maar de resultaten worden vaak niet openbaar gemaakt vanwege militaire of commerciële belangen. Daarom was het onderzoek tijdens de NICO-expeditie een buitenkans. De gedeelde dataset kan immers door MARIN, TNO, NIOZ en Universiteit Leiden samen worden gebruikt.”

“De focus van kennisinstituut MARIN ligt op het geluid van de schroef en de motor van het schip, en het effect daarvan op het schip. Deze informatie is belangrijk om stillere en efficiëntere schepen te kunnen ontwerpen. Voor mij was het de vraag hoeveel geluid een schip daadwerkelijk maakt, en welke delen van het schip daarin maatgevend zijn. We deden alle metingen steeds aan boord van het varende schip. Tijdens deze expeditie, registreerden we ook de trillingen en het geluid dicht bij de schroef en de motor. Voor de geluidsopnamen buiten het schip gebruikten we twee hydrofoons van TNO. Gewoonlijk bepaalt TNO het effect van het scheepsgeluid door het geluid dat passerende schepen maken vanuit het water te meten. Tijdens de NICO-expeditie hebben we deze twee invalshoeken gecombineerd.”

Onderzoekers van de Universiteit Leiden hadden daarnaast nog een bijzondere onderzoeksvraag: ze wilden weten wat het karakter van het geluid is dat van een schip komt. Hans Slabbekroon: “Op dit moment is ons begrip van het geluid van schepen en de mogelijke impact op mariene dieren beperkt tot een aantal basismetingen, zoals het geluidsniveau en het frequentiebereik. Dit keer waren we echter in staat om de aard van het geluid dat schepen produceren veel gedetailleerder te onderzoeken en het te relateren aan de manoeuvres van het schip en aan verschillende invalshoeken. Deze informatie kan relevant blijken voor het vaststellen van verstoringen in het gedrag van vissen of mariene dieren. Als dat zo blijkt te zijn, komen we misschien ook dichter bij het vinden van een oplossing voor dit probleem.”

Eerste resultaten en bevindingen 
“We hoopten veel verschillende soorten weer te hebben tijdens de twee weken durende cruise. Daardoor zouden we bijvoorbeeld het effect van de golfslag op het onderwatergeluid kunnen onderzoeken. Maar we hebben in de hele periode alleen maar fantastisch zomerweer gehad en beschikken nu alleen maar over ‘mooiweermetingen’.”

“De vraag was ook of er in het hele brede geluidsspectrum ook andere geluidsbronnen te horen zijn, naast die van het schip. Kun je bijvoorbeeld walvissen detecteren? Op het eerste gezicht lijkt dat niet het geval. Als het schip in de buurt is, dan hoor je echt alleen het schip omdat dat enorm veel geluid maakt. Bij metingen op de Azoren hebben we wel op steeds grotere afstand van het schip gemeten. Maar toch blijk je het schip steeds te horen. Je moet dus echt moeite doen om het geluid dat het schip maakt uit te sluiten.”

“Het vervolg? We hebben veel data verzameld, maar die kunnen we pas volgend jaar verwerken. MARIN en TNO hebben de meetcampagne tijdens de NICO-expeditie zelf gefinancierd, maar voor de verdere analyse was er nog geen budget. Dat zal nu in 2019 gebeuren.”

 

Meer legs