'Welkom bij de live afleveringen 'leven in de canyon'

Door: Karlijn Doorenspleet (WUR, NICO student)

Het is natuurlijk  iets heel spannends en avontuurlijks om een keer met de Pelagia mee te mogen. Voor mij was het altijd al een stoere-meisjes-droom. Na jaren studeren over verschillende marine ecosystemen werd het wel eens tijd om dat in het echt te zien en in levenden lijve mee te maken welke wetenschappelijke technieken daarvoor nodig zijn. De Witthard Canyon is een mooi voorbeeld, omdat er zoveel factoren zijn die een rol spelen in de totstandkoming van zo’n rijk maar complex systeem.

Omdat ik altijd al geïnteresseerd ben in micro-organismen, is deze expeditie voor mij een leuke manier om ook eens de grotere beesten te bekijken. Het NIOZ heeft een onderzeecamera gebouwd die de bodem van de oceaan in HD-kwaliteit kan meten! Zo’n camera is dan op zo’n manier gebouwd dat hij zelfs tegen de hoge druk kan. Met licht die de bodem zichtbaar maakt en 2 laser puntjes,- die dienen als een meetlat om de beesten op te meten- , worden dan beelden opgenomen. Dit op dieptes van 500 tot wel meer dan 1000 meter op verschillende plekken in de canyon.

Totaal nieuwe werelden
Elke ochtend is het weer feest, een nieuwe live (!!) aflevering van “leven in de canyon” inclusief dramatische klassieke muziek op de achtergrond. Maar het blijft natuurlijk wetenschap, dus elke minuut moest ik bij houden wat voor sediment we zagen en wat voor dieren we zagen.

Elke aflevering ging er weer een totaal andere wereld voor ons open.

Roeipootkreeftjes
Tijdens de eerste aflevering waren er heel erg veel roeipootkreeftjes te zien. Allemaal met hun scharen open, dezelfde richting op. Ook zagen we verschillende soorten anemonen en hele dikke zeekomkommers. Later werd het beeld wat stekeliger met verschillende soorten zee-egels zoals de pannenkoekenzee-egel. Die dankt zijn naam aan het feit dat hij helemaal inzakt als hij boven water wordt gehaald.

Rockfish & Ghost shark
De tweede aflevering was een beetje spannender. Dit was iets dieper in de canyon, en daar zagen we op een stenig sediment allemaal verschillende soorten vissen. Waaronder een rockfish en zelfs kleine haaien, zoals de ghost shark. Nog verder naar beneden, waar je over kliffen moest met de camera, was er afgestorven koraal te zien! Ook in koud water komen namelijk verschillende soorten koralen voor.

En zo had elke aflevering, ofwel video transect, zijn eigen karakteristieke samenstelling aan soorten, maar welke factoren een rol spelen die dit mogelijk maken blijft nog onduidelijk. Dat is voor de onderzoekers om de komende maanden uit te zoeken met alle data die we deze tocht hebben verzameld!

 

'Onderzoek doen waar nog nooit iemand is geweest'

Door: Floor van Schalkwijk (Fontys Hogeschool Eindhoven, NIOZ student)

Ik heb altijd al een fascinatie gehad voor de zee en het leven onder water. Met een hobby als duiken en een opleiding in de chemie was afstuderen bij het NIOZ dus ook geen vreemde keuze. Toen ik vier weken voor het vertrek van leg 9B de vraag kreeg of ik het misschien leuk zou vinden om mee te gaan met de Pelagia, was er dus ook geen twijfel mogelijk dat ik mee wilde. Natuurlijk leek het mij ontzettend gaaf om een keer mee te varen!

Voorbij de 40 meter is alles een raadsel
Wat ik zo leuk vind aan zeeonderzoek is het feit dat je de mogelijkheid krijgt om onderzoek te doen naar plekken waar nog nooit iemand geweest is. Als duiker weet ik wat er te zien is tot een diepte van ongeveer 40 meter, veel dieper blijft een raadsel. Maar door onderzoek te doen met CTD’s, waar watermonsters mee genomen worden, boxcores, voor sediment monsters en door het maken van video transects krijgen we toch een unieke kijk op diepte. We nemen monsters tot een diepte van bijna 3000 meter en ik probeer me ondertussen te realiseren hoe diep dat eigenlijk is. Het is een diepte waar nog nooit iemand geweest is en we ook niet zomaar heen kunnen, dit maakt het voor mij extra fascinerend.

Videobeelden
De videobeelden blijven toch wel echt een van de hoogtepunten, met behulp van camera’s kunnen we zien wat er allemaal gebeurt op deze enorme dieptes. Ik zie kreeftjes voorbij komen op de schermen, maar ook een geheel koraal rif, gedeeltelijk levend, maar helaas ook voor grote stukken afgebroken. Ik zie anemonen, zeekomkommers, zeesterren, vissen en zelfs haaien! Ondanks dat we het alleen zien op de camera beelden voelt het bijna alsof we er toch even echt geweest zijn. Het onbekende van de oceaan blijft me integreren en ik hoop met mijn werk aan boord van de RV Pelagia ook een klein steentje bij te kunnen dragen in het verkennen van deze enorme dieptes.


'Nog nooit had ik me zo ellendig en gelukkig tegelijk gevoeld' 

Door: Johanna Gijsbers (UvA, NICO student)

Het leven aan boord van een schip is niet wat ik had verwacht. Nog nooit in mijn leven had ik me binnen 24 uur zo ellendig en zo gelukkig tegelijk gevoeld.

Ik zit in mijn eerste jaar van de master Freshwater & Marine Biology aan de Universiteit van Amsterdam en toen ik hoorde dat er een expeditie was waar wij als masterstudenten aan mee mochten doen, werd ik heel enthousiast. Dit was de perfecte kans om ervaring op te doen, en tegelijkertijd mijn horizon te verbreden. Maar ik had niet verwacht dat ik binnen 2 weken zoveel zou leren. Je komt aan boord op een schip met 23 andere mensen; je wordt voorgesteld en iedereen vraagt gelijk, “heb je genoeg primatour bij?”, waarvan ik denk, ik heb geen last van zeeziekte, dus het zal mee vallen.

Zeeziek
We beginnen met varen en terwijl ik met fascinatie walvissen probeer te spotten, begin ik te begrijpen waarom iedereen dat vroeg. Vanaf dat moment is er geen terugweg meer, 24 uur lang ellende, ik weet niet meer waar boven en onder is, ik wil liggen maar alles draait, ik sta op, maar ik kan niet eens staan. 24 uur lang, en het enige waar ik op dat moment aan kan denken is, waar ben ik in hemelsnaam aan begonnen? Nog 2 weken te gaan. Maar voordat ik het weet, voel ik de schommeling van het schip niet eens meer, integendeel, ik vind het fijn, en het gaat een nieuwe wereld voor mij open! Ineens valt het kwartje, ik zit op een onderzoeksschip, met top-onderzoekers uit Nederland, die hun wereld met mij willen delen, dit is mijn kans om nieuwe skills te ontwikkelen, en zo begint het. We zitten in the middle of nowhere, we hoeven geen boodschappen te doen, te koken of te wassen, we hoeven alleen maar te focussen op het onderzoek, wat wil je nog meer?!

De diepzee
De zee is altijd mijn grote passie geweest, het was mijn speeltuin toen ik klein was en nu is het mijn kantoor geworden, het bestuderen van koraalriffen doe ik het liefst, maar tijdens mijn master heb ik een nieuwe wereld ondekt, de diepzee. Een waanzinnige wereld waar we praktisch niets van af weten; het is een feit dat we meer over de maan weten dan over de bodem van onze eigen planeet, en daardoor is het niet volledig bekend wat de rol van dit ecosysteem is.

Tegenwoordig, worden we van alle kanten gebombardeerd met “save the ocean”, maar hoe kunnen we de oceaan redden als we niet eens weten wat onder ons ligt en wat de functie is van deze fundamentele elementen van de oceaan?

Tijdens de NICO-expeditie proberen we dicht bij de antwoorden te komen. Tijdens deze leg, richten we onze focus op de processen die in de waterkolom gebeuren, ook hebben we met behulp van video-transecten, de topografie en ecologie van het Whittard Canyon complex vast kunnen leggen. We hebben allerlei soorten fauna gezien die alleen zo diep en in dit gebied voorkomen, een echte bijzondere wereld! Helaas hebben we ook waargenomen dat zelfs op 1000 m sporen van de mens te zien zijn.
Tot nu toe hebben we alleen maar positieve resultaten gehad, dus ik ben heel benieuwd naar de aankomende dagen.